NIS2 i nowa ustawa o KSC: terminy, kogo dotyczy i co trzeba zrobić.
Zespół INTRAQ · · 7 min czytania
W SKRÓCIE
- Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa wdrażająca dyrektywę NIS2 obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r.
- Termin na wpis do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych upłynął 3 października 2026 r.
- Wymagane środki bezpieczeństwa trzeba wdrożyć do 3 kwietnia 2027 r.
- Pierwszy audyt podmiotów kluczowych musi się odbyć do 3 kwietnia 2028 r.
- Odpowiedzialność za cyberbezpieczeństwo ponosi kierownik podmiotu.
Czym jest NIS2
NIS2 to unijna dyrektywa w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa. Zastąpiła pierwszą dyrektywę NIS i znacząco rozszerzyła listę sektorów oraz obowiązków. W Polsce wdraża ją nowelizacja ustawy z 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC), która weszła w życie 3 kwietnia 2026 r.
Najważniejsza zmiana: zamiast wskazywania operatorów usług kluczowych w drodze decyzji, organizacje same ustalają, czy są podmiotem kluczowym lub ważnym, i zgłaszają się do wykazu.
Kogo dotyczy nowa ustawa o KSC
Ustawa obejmuje podmioty z sektorów wymienionych w jej załącznikach – m.in. energetykę, transport, ochronę zdrowia, wodociągi, infrastrukturę cyfrową, administrację publiczną, produkcję i usługi cyfrowe. Dla większości firm progiem jest wielkość: co najmniej średnie przedsiębiorstwo, czyli zwykle od 50 pracowników lub ponad 10 mln euro obrotu albo sumy bilansowej.
W przypadku administracji publicznej ustawa może obejmować podmioty niezależnie od ich wielkości. Jednostki samorządowe i ich jednostki organizacyjne powinny przeanalizować przepisy i sprawdzić, czy podlegają obowiązkom podmiotu kluczowego lub ważnego. Niezależnie od tego podmioty publiczne nadal muszą spełniać wymagania Krajowych Ram Interoperacyjności.
Najważniejsze terminy
- 3 kwietnia 2026 r. – wejście w życie nowelizacji.
- 3 października 2026 r. – termin na złożenie wniosku o wpis do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych (samoidentyfikacja). Jeśli Twój podmiot podlega ustawie, a wniosku nie złożył, należy zrobić to niezwłocznie.
- 3 kwietnia 2027 r. – termin wdrożenia obowiązków, m.in. zarządzania ryzykiem, zabezpieczeń i ciągłości działania.
- 3 kwietnia 2028 r. – termin pierwszego audytu cyberbezpieczeństwa podmiotów kluczowych; kolejne audyty przeprowadza się cyklicznie.
- Od kwietnia 2028 r. – w większości przypadków możliwość nakładania administracyjnych kar pieniężnych.
Jakie obowiązki nakłada ustawa
- Systematyczne szacowanie ryzyka i zarządzanie nim.
- Wdrożenie adekwatnych środków technicznych i organizacyjnych: kontrola dostępu, uwierzytelnianie wieloskładnikowe, szyfrowanie, bezpieczeństwo łańcucha dostaw.
- Zapewnienie ciągłości działania, w tym kopii zapasowych i odtwarzania po awarii.
- Obsługa i zgłaszanie poważnych incydentów: wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin i raport końcowy.
- Regularne szkolenia z cyberbezpieczeństwa.
- Audyty bezpieczeństwa – obowiązkowe dla podmiotów kluczowych.
Odpowiedzialność kierownika
Nowe przepisy wyraźnie zwiększają odpowiedzialność kadry zarządzającej. To kierownik podmiotu odpowiada za wykonanie obowiązków z zakresu cyberbezpieczeństwa. Wyznaczenie pełnomocnika lub koordynatora ds. cyberbezpieczeństwa ułatwia ich realizację, ale nie przenosi odpowiedzialności.
Od czego zacząć
- Sprawdź, czy Twoja organizacja jest podmiotem kluczowym lub ważnym, i upewnij się, że jest w wykazie.
- Zrób audyt zerowy – ocenę, ile brakuje do wymagań ustawy i normy ISO/IEC 27001.
- Wyznacz osobę odpowiedzialną za cyberbezpieczeństwo i ustal procedurę zgłaszania incydentów.
- Przygotuj ewidencję aktywów, analizę ryzyka i analizę BIA.
- Zaplanuj wdrożenie SZBI i ciągłości działania tak, żeby zdążyć przed 3 kwietnia 2027 r.
- Przeszkol kierownictwo i pracowników.
Ważne zastrzeżenie
Artykuł przedstawia stan na listopad 2026 r. i ma charakter informacyjny. Przed podjęciem decyzji sprawdź aktualny tekst ustawy w Dzienniku Ustaw oraz komunikaty ministra właściwego do spraw informatyzacji.
Pytania i odpowiedzi
Od kiedy obowiązuje nowa ustawa o KSC?
Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa wdrażająca dyrektywę NIS2 obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r.
Co jeśli nie złożyłem wniosku o wpis do wykazu do 3 października 2026 r.?
Jeśli podmiot podlega ustawie, wniosek należy złożyć niezwłocznie. Opóźnienie nie zwalnia z obowiązków wynikających z ustawy.
Czy NIS2 dotyczy jednostek samorządu terytorialnego?
Ustawa obejmuje sektor administracji publicznej i część podmiotów publicznych może jej podlegać niezależnie od wielkości. Każda jednostka powinna to sprawdzić na podstawie przepisów. Niezależnie od KSC podmioty publiczne muszą spełniać wymagania Krajowych Ram Interoperacyjności.
W jakim czasie trzeba zgłosić incydent?
Wczesne ostrzeżenie o poważnym incydencie przekazuje się w ciągu 24 godzin od jego wykrycia, zgłoszenie incydentu w ciągu 72 godzin, a następnie raport końcowy.